HET QUOTA MANIFEST

Zonder een ingrijpende maatregel blijven de raden van bestuur in ons land nog decennialang een quasi exclusieve mannenaangelegenheid. Alice pleit voor de invoering van wettelijk vastgestelde quota waardoor in maximaal vijf jaar tijd (uiterlijk begin 2015) vrouwen 40% van de functies in de raden van bestuur van beursgenoteerde bedrijven en overheidsbedrijven vervullen. De grotere participatie van topvrouwen leidt tot een beter beleid.

Op dit ogenblik worden er, van de 258 bestuurszitjes bij de Bel20-bedrijven - dat zijn de grootste twintig beursgenoteerde bedrijven in ons land - slechts 23 ingenomen door een vrouw. Dat is net geen negen procent. In 57% van alle beursgenoteerde bedrijven blijkt geen enkele vrouw in de Raad van Bestuur te zetelen. Kijkt men naar het aantal vrouwen in het uitvoerende topmanagement, dan is de score nog meer bedroevend. Slechts 13 van de 159 functies in de executive committees of de management committees worden ingevuld door een vrouw. Dat komt neer op 8 procent vrouwen.

Het percentage vrouwen op economische topposities blijft in België erg laag. Verklaringen, handvesten, codes, werkgroepen en allerlei bewustwordingstrajecten hebben geen substantiële of duurzame verandering gebracht. Zonder een ingrijpende maatregel blijft de inbreng van vrouwen aan de top dan ook in de volgende generaties marginaal.

Onderzoeken door zowel Catalyst (in de VS) als McKinsey (in Europa) geven een positieve samenhang aan tussen gender diversiteit aan de top en bedrijfsresultaten: bedrijven met een diverse samenstelling aan de top leveren betere prestaties dan bedrijven die dat niet hebben.

Het wachten is voorbij

Wij hebben vele jaren (met optimisme, veel inzet en zelfreflectie) de tijd genomen, geduld getoond en vertrouwen gehad in het gezonde verstand van organisaties. Wij hebben de opvatting onderschreven dat diversiteit rust op democratische principes en ontdaan moet zijn van elke vorm van discriminatie en dwang. Wij hoopten dat organisaties wat betreft diversiteit hun verantwoordelijkheden zouden nemen. We dachten dat tijd en geduld nodig waren om benoemings- en promotieprocedures te veranderen. We verwachtten dat het met de diversiteit en met het aantal vrouwen op topposities wel goed zou komen.

Vandaag zijn tijd en geduld op. De verwachtingen die we hadden, zijn niet uitgekomen. Organisaties die verbintenissen zijn aangegaan om meer vrouwen aan de top te benoemen, zijn die (grotendeels) niet nagekomen.

Wij willen leven en werken in een samenleving waarin vrouwen en mannen gelijkwaardig zijn en worden gewaardeerd om hun eigen kwaliteiten, zienswijzen en gedragingen. We willen dat de zogenaamde vrouwelijke kwaliteiten naast en in combinatie met zogenaamde mannelijke kwaliteiten alle ruimte krijgen.

We weten dat diversiteit een bewezen succesfactor is. We weten dat gemengde teams van vrouwen en mannen – juist door de verschillen in leiderschapsstijl, invalshoeken en aanpak – de beste resultaten opleveren. We weten dat zogenaamde vrouwelijke kwaliteiten zoals verbindingen maken, intuïtie en sensitiviteit organisaties sterker en transparanter maken. We weten dat meer vrouwen in topfuncties de afremmende eenzijdigheid zullen doorbreken. Meer vrouwen op topposities vormen ook rolmodellen om de volgende generaties vrouwen te bewegen tot meer arbeidsparticipatie.

Wat wij vragen is mogelijk. In Noorwegen bestaat al enkele jaren een wettelijk quotum van 40%. Dat is in drie jaar tijd bereikt en bedraagt intussen 45%. Algemeen wordt erkend dat deze quota de betrokken organisaties én Noorwegen als geheel ten goede zijn gekomen.

Om de vruchten van gender diversiteit te plukken is een kritische massa van vrouwen aan de top noodzakelijk. Wij zijn ervan overtuigd dat als vrouwen en mannen in een verhouding van minstens 40-60% topfuncties bekleden, vrouwelijke en mannelijke kwaliteiten beter worden benut. Organisaties zullen beter  functioneren en presteren dan nu het geval is. De samenleving als geheel zal door deze broodnodige stimulering van vrouwenparticipatie sterker, rechtvaardiger en evenwichtiger worden.

Daarom pleit Alice voor wettelijk vastgestelde quota waardoor in maximaal vijf jaar tijd (uiterlijk begin 2015) vrouwen 40% van de functies in de raden van bestuur van beursgenoteerde bedrijven en overheidsbedrijven vervullen.

Invoering van de quota zal vrouwen meer zichtbaar maken. Hun plaats in toezichthoudende functies wordt meer vanzelfsprekend en gaandeweg krijgt het benoemingenbeleid voor posities in directies en raden van bestuur meer evenwicht.

Vrouwen zijn niet het probleem, ze zijn voor een belangrijk deel de oplossing

Met dit Quota Manifest wil Alice definitief een streep halen door foutieve en blokkerende opvattingen als:

* ‘Vrouwen hebben geen ambitie’
Zoals niet alle mannen topambities hebben, hebben ook niet alle vrouwen de ambitie om de carrièreladders te beklimmen. Er zijn veel vrouwen in België die de ambities wel hebben en nú uit de boot vallen. 

* ‘Er zijn geen topvrouwen’
Topvrouwen zijn er wel. Dat ze niet worden gezien, is vooral te wijten aan blinde vlekken – een quotum is een prima middel om dit op te lossen. 

* ‘Vrouwen willen niet worden benoemd omdat ze vrouw zijn’
Topvrouwen zijn zich bewust van hun kwaliteiten en capaciteiten. Ze zijn terecht trots op wat ze kunnen en hebben gedaan. Zij pakken de aangereikte kansen en nemen hun verantwoordelijkheid. 
* ‘Dat betekent dat wij concessies moeten doen aan onze kwaliteitseisen’
Neen. Ook voor vrouwen geldt ‘de beste kandidaat voor de functie’. De benoemingsprocedures moeten dan wel zodanig worden ingericht dat de kwaliteit van vrouwen herkend en erkend wordt. Dat is nu niet altijd het geval. 
 * ‘Vrouwen met voldoende capaciteiten komen vanzelf bovendrijven’
Als de huidige benoemings- en selectiemechanismen worden aangepast, zullen de geschikte vrouwelijke kandidaten voor topfuncties veel sneller en duidelijker in beeld komen. 
 * ‘Quota leidt tot ontslag van mannen’
Dat hoeft niet. Wanneer per persoon het aantal lidmaatschappen van raden van bestuur wordt beperkt, komt er vanzelf ruimte voor de benoeming van topvrouwen.

Quota onmisbaar

‘Vrouwen aan de top’ is een maatschappelijke en ethische kwestie. In onze huidige samenleving bestaat er een grote noodzaak tot verandering. Met het oplossen van de crisis bovenaan de agenda is het de plicht van politiek, werkgevers, vakbonden en aandeelhouders om elk middel in te zetten dat kan bijdragen tot een wezenlijke verbetering van organisaties en de samenleving als geheel. Juist in deze veranderingsfase is de inzet van vrouwen belangrijk. Zoals Einstein zei: “You cannot solve problems with the same mindset which created them”.

Quota voor vrouwen op topposities is onmisbaar.

Dit Quota Manifest werd ondertekend door:

1.       Marcia De wachter (Lid Directiecomité - Nationale Bank van België)

2.       Lieve Verplancke (Managing Director - Bristol Myers SQUIBB)

3.       Prof. dr. Patrizia Zanoni (Directeur SEIN - Universiteit Hasselt)

4.       Tom Auwers (Directeur-generaal - FOD Sociale Zekerheid)

5.       Danielle Moens (Founding Partner - FEMCO)

6.       Prof. dr. Eva Brems (Human Rights Centre - Ghent University)

7.       Nancy Vermeulen (Verantwoordelijke Vlaanderen - Mars Society Belgium)

8.       Saskia De Coster (Schrijfster)

9.       Prof. dr. Machteld De Metsenaere (Gewoon hoogleraar - Vrije Universiteit Brussel)

10.    Ann Vermorgen (Nationaal Secretaris ACV)

11.    Ann Van Laer (Nationaal Secretaris - ACV)

12.    Peter Verhelst (Dichter, schrijver en theatermaker)

13.    Prof. dr. Ria Janvier (Decaan faculteit Politieke & Sociale Wetenschappen – Universiteit Antwerpen)

14.    Jozef Dockx (Voorzitter raad van bestuur - Dockx Group)

15.    Prof. dr. Annie Hondeghem (K.U.Leuven – Instituut voor de overheid - Public Management Institute)

16.    Annemie Pernot (Permanente vertegenwoordiging sociale zaken en gelijke kansen België bij de Europese Commissie)

17.    Karolien Debecker (Presentatrice – MNM)

18.    Prof. dr. Katia Segers (Professor Communicatiewetenschappen Vrije Universiteit Brussel, Directeur CEMESO, Voorzitter raad van bestuur Vlaamse Regulator voor de Media, Voorzitter Adviescommissie Kunsten)

19.    Pascal Verbeken (Auteur, journalist Humo)

20.    Prof. dr. Hans De Witte (Hoogleraar Arbeidspsychologie - KU Leuven)

21.    Zuster Jeanne Devos (National Domestic Workers Movement in India)

22.    Anne-Mie Van Kerckhoven (Kunstenares)

23.    Prof. dr. Tom Decorte (Coördinator Instituut voor Sociaal Drugsonderzoek (ISD) – Universiteit Gent)

24.    Prof. dr. Dirk Voorhoof (Professor Mediarecht, Universiteit Gent)

25.    Rose Claeys (Mede oprichtster van de Kinepolis Group)

26.    Kaat Exterbille (Managing director Kate Thomas en Kleyn)

27.    Myriam Van Varenbergh (Advocaat, oud voorzitter Raad van Gelijke Kansen, lid benoemingscommissie Notariaat))

28.    Ingrid Pelssers (Vlaams Emancipatieambtenaar)

29.    Marleen Teugels (Projectleider en lector onderzoeksjournalistiek Arteveldehogeschool; medewerker Knack)

30.    Marijke Dedecker (Arts en onderzoeker)

31.    Wilfried De Backer (Prof. dr. departementshoofd Pneumologie - Universiteit Antwerpen)

32.    Prof. dr. Veerle Draulans (Genderstudies K.U.Leuven & Universiteit van Tilburg, Nl)

33.    Saskia Van Nieuwenhove (Journalist, reporter P-Magazine)

34.    Gerard Alsteens – GAL (Politiek tekenaar)

35.    Nora Theys (Beeldend kunstenares)

36.    Prof. dr. Fred Louckx (Hoogleraar gezondheidssociologie - Vrije Universiteit Brussel)

37.    Margot Vanderstraeten (Auteur, journaliste, columniste De Morgen)

38.    Christine Brone (Zaakvoerster – Openhere)

39.    Ellen Vereycken (Associate Manager, Corporate Actions Client Services - Euroclear Bank)

40.    Mieke De Clercq (Leerkracht)

41.    Lieve Blancquaert (Fotografe)

42.    Prof. dr. Mia Leijssen (hoogleraar KU Leuven, doctor in de psychologie, psychotherapeute)

43.    Patrick De Witte (Columnist, producer TV-programma’s)

44.    Saskia Ravesloot (Onderzoekster Vrije Universiteit Brussel)

45.    Mieke Berendsen (Directeur Media VRT)

46.    Prof. dr. Elke Van Hoof (Professor gezondheids- en medische psychologie - Vrije Universiteit Brussel)

47.    Geert Stox, (Marketingstrateeg en zaakvoerder - Ziff-Jones)

48.    Laura Busselot (Communicatiespecialiste)

49.    Yvette Mignolet (CEO Media ad Infinitum = Vitaya TV en Vitaliteit TV)

50.    Hilde Jonckers (Zaakvoerder - Ziff-Jones)

51.    Claire Tillekaerts (Algemeen directeur - general manager - Flanders Investment & Trade)

52.    Agnes Bode (Algemeen directeur - Familiehulp v.z.w.)

Deze personen onderschrijven dit manifest ten persoonlijke titel. Ze spreken niet namens hun organisatie.

Dit Manifest is een initiatief van de actiegroep Alice.

Alice (Alice voert graag Acties, ze is een Lollige meid, houdt van ludieke acties, maar ook van Impact, en zoekt haar weg via Communicatie, vooral dan de digitale, en pakt haar Emancipatie, omdat ze die niet zomaar krijgt) is een jonge feitelijke organisatie die speciaal het licht zag tijdens de voorbije verkiezingen. Via ludieke acties heeft Alice de Vlaamse kiezers aangezet om meer op vrouwen te stemmen. Met 41% vrouwen in het Vlaams Parlement en 4 vrouwen in de Vlaamse Regering is dit opzet gelukt.

Alice kwam voor het eerst in actie toen na een monitoring van gender op de kabinetten tijdens Peeters I voornamelijk sprake bleek van een grote genderongelijkheid. Zo was amper 24 procent van de kabinetschefs en adjunct-kabinetschefs een vrouw. Hoe het in de toekomst met die gelijke vertegenwoordiging is gesteld, wil Alice op geregelde basis monitoren, te volgen op onze blog: www.alicezorgtvoorstemming.be - mailto:alicezorgtvoorstemming@hotmail.com. De komende weken en maanden zal Alice nadrukkelijk verrassingsacties rond dit thema voeren.